โรงเรียนเกษตรกรเพื่อการจัดการศัตรูพืชด้วยวิธีผสมผสาน:ทบทวนความทรงจำ

สารบัญ

หน้าถัดไป

ก่อนหน้านี้

ใช้ “AESA” แทน “ETL”

ไอพีเอ็ม (IPM) มิได้เป็นแนวความคิดตายตัว แต่ได้มีพัฒนาการอยู่ตลอดเวลาที่ผ่านมา และยังคงมีการปลี่ยนแปลงไปตามประสบการณ์ใหม่ๆที่ถูกใช้เพื่อปรับแนวความคิดไปเรื่อยๆ

ระดับเศรษฐกิจ (ETL) เคยเป็นส่วนหนึ่งของไอพีเอ็ม (IPM) เมื่อหลายปีที่ผ่านมาแต่ไอพีเอ็ม (IPM) ในปัจจุบันใช้วิธีการวิเคราะห์ระบบนิเวศเกษตร(AESA) แทน ซึ่งเกษตรกรทำการตัดสินใจจากการสำรวจสังเกตในขอบเขตแง่มุมที่กว้างยิ่งขึ้น

แต่น่าเสียดายว่าแม้ในขณะนี้ยังมี“ผู้เชี่ยวชาญ” หลายคนยังคงแนะนำเกษตรกรในการใช้ระดับเศรษฐกิจ (ETL) โดยบอกว่าเป็นวิธีการแบบไอพีเอ็ม (IPM) ซึ่งในความเป็นจริงแล้วมีหลายเหตุผลที่ไม่ใช้ ETL

ปัญหาหนึ่งของ ETL ก็คือตัวแปรเสริมที่มีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลาและบางครั้งก็ไม่สามารถคาดการณ์ได้เนื่องจากETL คำนวณจาก:

     1.ค่าใช้จ่ายในการจัดการ (บาทต่อไร่)
     2.ราคาของผลผลิต (บาทต่อกิโลกรัม)
     3.ความเสียหายหรือผลผลิตที่คาดว่าจะเกิดขึ้น (กิโลกรัมต่อไร่)

ค่าใช้จ่ายในการจัดการนั้นสามารถประมาณได้ก็จริง แต่ตามปกติแล้วขณะที่พืชผลอยู่ในแปลง เราจะไม่สามารถทราบราคาต่อกิโลกรัมที่จะขายได้เมื่อเก็บเกี่ยว

ความเสียหายหรือความสูญเสียที่เกิดจากปริมาณของประชากรแมลงในระดับที่แน่นอนเป็นสิ่งที่ไม่สามารถคาดการณ์ได้เลย ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายอย่างเช่น พันธุ์พืช สภาพอากาศ ความอุดมสมบูรณ์ของน้ำ ธาตุอาหาร ระยะการเจริญเติบโตของพืช ฯลฯ นอกจากนี้แล้วยังขึ้นอยู่กับปริมาณและประสิทธิภาพของศัตรูธรรมชาติ ตัวอย่าง เช่นมีความแตกต่างอย่างมากระหว่าง “ต้นถั่วที่มีเพลี้ยอ่อน 20 ตัว” กับ “ต้นถั่วที่มีเพลี้ยอ่อน 20 ตัวและตัวอ่อนของแมลงวันดอกไม้ (ตัวห้ำ) 1 ตัว”

สิ่งนี้คือเหตุผลว่าทำไม ETL ที่ได้รับการแนะนำในหนังสือคู่มือสำหรับเกษตรกรไม่สามารถนำไปปรับใช้ ได้ในแปลงเกษตรกร เกษตรกรไม่สามารถตัดสินใจโดยใช้วิธีง่ายๆจากการนับศัตรูพืชเท่านั้น แต่เกษตรกรจะต้องพิจารณาองค์ประกอบอื่น (ระบบนิเวศของพืช ระยะการเจริญเติบโตของพืช ศัตรูธรรมชาติ สภาพอากาศรวม ฯลฯ) รวมทั้งสภาพการณ์ทางด้านเศรษฐกิจ และสังคมของเกษตรกรเองก่อนที่จะสามารถตัดสินใจจัดการแปลงปลูกได้อย่างถูกต้อง

สิ่งสำคัญที่ต้องพิจารณาอีกประการหนึ่งคือ การจัดการพืชที่ดีนั้นไม่ได้ขึ้นอยู่กับการควบคุมศัตรูพืชเพียงอย่างเดียว หากแต่อยู่ที่การป้องกันศัตรูพืชด้วย ระยะเวลาที่ผ่านมาผู้เชี่ยวชาญของไอพีเอ็ม (IPM) ตระหนักถึงข้อจำกัดของ ETL และค่อยๆพัฒนาสู่วิธีการวิเคราะห์ระบบนิเวศเกษตร (AESA) ซี่งเป็นเครื่องมือที่ใช้ในการตัดสินใจที่มีความยืดหยุ่นมากยิ่งขึ้น
 

   

AESA drawing

AESA drawing

Farmer and facilitator make field observations to start their Agro-Ecosystem Analysis (AESA)

 
ระดับเศรษฐกิจ หรือ ETL   การวิเคราะห์ระบบนิเวศเกษตร หรือ AESA 
  • ค่าใช้จ่ายในการควบคุม
  • มูลค่าของผลิตผล (ประมาณการ)
  • รายได้ที่สูญเสียอันเนื่องมาจากศัตรูพืช (ประมาณการ)

L

 

  • ระยะการเจริญเติบโตของพืช
  • สภาพอากาศs
  • ปัจจัยต่างๆในการพัฒนาของพืช
    (รวมถึงความสามารถในการชดเชย)
  • ชนิดและจำนวนของแมลงศัตรูพืช
  • ชนิดและปริมาณของโรคพืช
  • ชนิดและจำนวนของศัตรูธรรมชาติ
  • ชนิดและปริมาณของชีวภัณฑ์ที่ใช้ควบคุมโรคพืช (หากมี)
  • ชนิดและจำนวนวัชพืช
  • แหล่งน้ำ (การให้น้ำและ การระบายน้ำ)
  • ความอุดมสมบูรณ์ของดิน
  • การให้ปุ๋ย
  • กิจกรรมที่ทำในแปลงปลูกพืชนับจากสัปดาห์ก่อน
  • สิ่งอื่นๆ ที่สำรวจพบ

J

 

   

AESA drawing

 

ไอพีเอ็ม (IPM)สมัยใหม่ได้เลิกใช้ค่า ETL แต่หันมาใช้การวิเคราะห์ระบบนิเวศเกษตร (AESA)